by Η Ακρόπολη είναι διαφορετική. 2.000 χρόνια, ο πολιτισμός που δημιούργησε αυτό που βρίσκεται πίσω μου, αιχμαλωτίζει τη φαντασία του δυτικού κόσμου.
Οι αρχαίοι Έλληνες φαίνεται να ασκούν μια σχεδόν μυστικιστική επιρροή στη μνήμη μας. Μας καλούν πίσω σε αυτούς ξανά και ξανά», πρόσθεσε.
Το 480 πΧ ο στρατός του Ξέρξη έφθασε σε αυτή την πόλη και παρέδωσαν τα ιερά της στις φλόγες. Οι περισσότεροι Αθηναίοι είχαν εκκενώσει την πόλη με πλοία. Όμως μια χούφτα ανθρώπων αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν. Αντί για αυτό οχειρώθηκαν μέσα στον βραχώδη προμαχώνα της Ακρόπολης για να δώσουν μια τελευταία εκπληκτική μάχη, ρίχνοντας τεράστιες πέτρες από τους γκρεμούς πάνω στους Πέρσες εισβολείς και κρατώντας σε απόσταση τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία της εποχής εκείνης. Τελικά όμως νικήθηκαν. Οι Πέρσες λεηλάτησαν τους ναούς, έκαψαν τα ιερά και ισοπέδωσαν την Ακρόπολη. Όταν όμως οι Αθηναίοι επέστρεψαν, συγκέντρωσαν τα θρυματισμένα κατάλοιπα της Ακρόπολης και τα εναπόθεσαν στον λόφο. Δεκαετίες αργότερα υπό τον Περικλή έχτισαν τον Παρθενώνα.
Έκτοτε και για 25 αιώνες ο Παρθενώνας στέκει ακόμη. Αυτοκρατορίες συναντήθηκαν και κατέρρευσαν υπό την σκιά του. Και απόγονοι των ανδρών που τον έχτισαν, οι γιοι της Αθήνας και της Ρώμης, μετέφεραν τον πολιτισμό τους ως τα πέρατα της γης.
Δυόμιση αιώνες μετά την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας, στην άλλη άκρη του κόσμου, ως υπουργός Εξωτερικών – που σήμερα είμαι εδώ – αυτής της Δημοκρατίας και ως δισέγγονος εποίκων που έφτασαν στον νέο κόσμο, είμαι εδώ για να αναγνωρίσω ένα χρέος που ούτε η πάροδος του χρόνου ούτε η απόσταση του χώρου μπορούν να εξαλείψουν. Η ιστορία της Αμερικής, η ιστορία της δικής μου χώρας είναι γεμάτη από τα αποτυπώματα της αρχαιότητας. Η Ελλάδα είναι κυριολεκτικά χαραγμένη στην αρχιτεκτονική των ΗΠΑ, στις πανύψηλες κολόνες και στα μνημεία σε ολόκληρη την πρωτεύουσά μας.
Η πόλη όπου γεννήθηκε το Σύνταγμά μας, η Φιλαδέλφεια, έχει η ίδια ένα ελληνικό όνομα. Οι άντρες που ίδρυσαν τη χώρα μου, γοητεύονταν από την κληρονομία που κληρονόμησαν από τη δική σας. Είχαν εξαιρετική γνώση της ιστορίας και είχαν σημαντική επίγνωση της σημαντικής τους θέσης σε αυτήν Όμως, καμία άλλη εποχή του παρελθόντος δεν τους απασχόλησε τόσο, όσο η αρχαιότητα.
Πολλοί εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν ότι ο συγγραφέας που αναφέρεται συχνότερα στα φιλοσοφικά κείμενα της Αμερικής, δεν ήταν φιλόσοφος του Διαφωτισμού ούτε πολιτικός θεωρητικός. Ήταν ο Πλούταρχος, ο Έλληνας βιογράφος των σπουδαιότερων ανδρών της Ελλάδας και της Ρώμης», ανάφερε.
«Πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για την επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στις αρχές των ιδρυτών της Αμερικής, καθώς επίσης σε όλους τους δυτικούς φιλοσόφους και πολιτικούς που προηγήθηκαν. Πολλοί από εμάς – οι περισσότεροι – γνωρίζουμε τα βασικά της ιστορίας. Η Αθήνα μας έδωσε τη Δημοκρατία. Ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης μας έδωσαν τη δυτική φιλοσοφία. Οι αντιλήψεις μας για το νόμο, την αρετή, τη δημοκρατική πολιτεία, διαμορφώθηκαν στις ελληνικές-πόλεις κράτη. Ακόμα και η ίδια η πολιτική έχει τις ρίζες της εδώ.
Όμως, αυτά που οφείλουμε σε αυτόν τον τόπο, ως Αμερικανοί και ως Δύση είναι στην πραγματικότητα πολύ βαθύτερα. Αυτοί οι θεσμοί και αυτές οι ιδέες ήταν η εξωτερική έκφραση πιο θεμελιωδών αρχών που βλέπουμε στους αρχαίους Έλληνες. Χαρακτηριστικών που δεν μπορούν να περιοριστούν σε κάποιο συγκεκριμένο πολιτικό σύστημα ή θεωρία.
Εδώ λοιπόν στην Αθήνα γίναμε μάρτυρες της πρώτης ολοκληρωμένης έκφρασης όλων των θεμελιωδών γνωρισμάτων που θα καθόριζαν αργότερα τη Δύση. Έντονη ατομικότητα, αδιάκοπη-απεριόριστη φιλοδοξία, εξερεύνηση, εφεύρεση, επιθυμία για ανακάλυψη-περιπέτεια, διακινδύνευση και δόξα. Μια ακόρεστη περιέργεια για τον κόσμο γύρω από τον οποίο λειτουργεί.
Δίψα για τα μυστήρια της φύσης και να κατανοήσουμε τα μυστικά του σύμπαντος. Και ανυπομονησία για να υπερκεράσουμε την ιδέα του αδύνατου. Αντίσταση σε κάθε όριο και περιορισμό. Μια προσπάθεια να διεισδύσουμε στα βάθη του αγνώστου. Αυτά δεν ήταν ακριβώς τύποι μιας αρχαίας φιλοσοφικής σχολής. Ήταν τα χαρακτηριστικά ενός ολόκληρου λαού, εκφρασμένα στις παραδόσεις του, στις ιστορίες του, στη φαντασία του. Αρετές που απαιτούσε από τους πολίτες του.
Οι Έλληνες μας χάρισαν την ίδια την ιστορία
Το να τους γνωρίσουμε σήμερα, μας δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσουμε τους εαυτούς μας. Εδώ άρχισε η δυτική επιθυμία, η επιθυμία της Δύσης να αποκαλύψει όλα όσα η άγνοια, το σκοτάδι, η απόσταση είχαν κρατήσει κρυφά από τον νου του ανθρώπου. Οι Έλληνες δεν διαμόρφωσαν απλώς την ιστορία.
Οι Έλληνες μας χάρισαν την ίδια την ιστορία. Πολλά απ’όσα γνωρίζουμε για πολλούς αρχαίους πολιτισμούς προέρχονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις εξιστορήσεις Ελλήνων εξερευνητών και ιστορικών, οι οποίο δεν κατέγραφαν μόνο τις ιστορίες του δικού τους λαού, αλλά ταξίδεψαν μακριά για να παρατηρήσουν, να καταγράψουν τις ιστορίες ξένων λαών και πολιτισμών σε ολόκληρο τον γνωστό κόσμο.
Ενώ άλλοι έστρεφαν το βλέμμα προς τα μέσα, οι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που κατηύθυναν την προσοχή τους προς τα έξω, επιδιώκοντας τη συγκίνηση και τη δόξα το να βλέπουν το οτιδήποτε παράδοξο, καινούργιο. Αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό θα ωθούσε τη Δύση να δημιουργήσει, να πραγματώσει όλα όσα οι άλλοι δεν μπορούσαν, ξεχωρίζοντας από τόσους άλλους λαούς και κοινωνίες. Aυτό που κληρονομούμε από τους Έλληνες είναι η πεποίηθηση ότι το άγνωστο μπορεί να γίνει γνωστό, κατανοητό. Είναι η πεποίηθηση ότι ο κόσμος μπορεί να χαρτογραφηθεί, να μετρηθεί. Ότι υπάρχει μια ορθολογική τάξη στο σύμπαν», υπογραμμίζοντας ότι η κληρονομιά των Ελλήνων «ήταν ο θεμέλιος λίθος του Χριστιανισμού».
Στη Δύση «φτάσαμε να ντρεπόμαστε για τα πράγματα που μας έκαναν ξεχωριστούς»
Σήμερα ένα υπερβολικά μεγάλο μέρος της Δύσης έχει ξεχάσει αυτή την ιδιότητα, αυτήν την ποιότητα. Με την πάροδο του χρόνου εμείς στη Δύση φτάσαμε να ντρεπόμαστε για τα πράγματα που μας έκαναν ξεχωριστούς. Νιώθουμε αμηχανία επειδή τα επιτεύγματά μας μάς ξεχωρίζουν από τους άλλους. Η ευημερία μας έγινε κατά κάποιο τρόπο πηγή ενοχής. Δεν πιστεύουμε πλέον ότι αξίζουμε να είμαστε σπουδαίοι.
Και η λέξη ”εθνικισμός” έγινε βρισιά. Γκρεμίσαμε τα μνημεία μας, καταδικάσαμε την ιστορία μας διδάξαμε – σε πολλά μέρη – στα παιδιά μας να ντρέπονται για τις χώρες που θα κληρονομήσουν. Και παράλληλα ανοίξαμε τα σύνορά μας, εξοβελίσαμε τη βιομηχανία μας στο εξωτερικό, αφήσαμε τις ένοπλες δυνάμεις μας να φθίνουν και να συρρικώνονται. Με την πάροδο του χρόνου απεμπολήσαμε κι ένα μέρος της εθνικής κυριαρχίας μας, υποβιβάζοντας τις αποφάσεις μας σε παγκόσμιες γραφειοκρατίες, μακριά από εμάς, εκτός ελέγχου.
Καθώς η αυτοπεποίθηση της Δύσης κλονίζεται, οι αντίπαλοι και οι ανταγωνιστές μας γίνονται ολοένα και πιο διεκδικητικοί, συσσωρεύοντας πλούτο και ισχύ, για εκείνους όχι για εμάς.
Παρά τα υψηλά τους ιδανικά οι αρχαίοι Έλληνες δεν ήταν αφελείς. Κατανοούσαν ότι τα έθνη έχουν συμφέροντα. Κατανοούσαν ότι η πολιτική απαιτεί σύνεση και διπλωματία. Αλλά ήξεραν πολύ καλά επίσης να χρησιμοποιούν την ισχύ, να απειλούν με την άνεση της ισχύος, όταν η σύνεση και η διπλωματία αποτύγχαναν. Κατανοούσαν ότι η ισχύς απαιτούσε όχι μόνο τα μέσα για τον εαυτό σου αλλά και την αξιοπιστία που καλλιεργείς, ότι είσαι διατεθειμένος να χρησιμοποιήσεις αυτή την ισχύ.
Αυτή είναι η κλασική πολιτική, η πολιτική τέχνη της διακυβέρνησης που η κυβέρνηση Τραμπ ελπίζει να ανακτήσει όχι μόνο για τη χώρα μας, τις ΗΠΑ, αλλά και για ολόκληρο τον πολιτισμό μας. Πιστεύουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να ξυπνήσει από την μακροχρόνια νάρκη και να αναζωπυρώσει τη φωτιά που άναψε εδώ πριν από χιλιάδες χρόνια. Τα πρώτα σημάδια ήδη φαίνονται. Σε ολόκληρη την ήπειρο βλέπουμε ότι αυτό που ελπίζαμε να είναι η αρχή της αλλαγής για τη νέα γενιά.
Υπόδειγμα συμμάχου η Ελλάδα
Η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της μετατόπισης του μετασχηματισμού. Ο λαός αυτής της χώρας απέδειξε για ακόμη μια φορά ότι είναι απαραίτητος φίλος της Ευρώπης, απαραίτητος φίλος για τις ΗΠΑ, σε όλους τους τομείς, ενέργεια, μετανάστευση, όπου η Ελλάδα υπήρξε υπόδειγμα συμμάχου όσον αφορά τη συνεργασία με τον στρατό μας.
