by Πηγή: https://www.israelhayom.com
Γράφει: Ο Shay Gal
Ο πόλεμος με την Τουρκία πρέπει να θεωρείται δεδομένος, να προβλέπεται και να σχεδιάζεται. Η αποτυχία στον σχεδιασμό τον καθιστά πιο πιθανό και πιο καταστροφικό.
Ο πόλεμος με το Ιράν δεν είναι ενημερωτικό σημείωμα για την Ευρώπη, είναι μια προειδοποίηση. Η αντίδραση του Ιράν στον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο δεν αποτελεί κλιμάκωση. Είναι μια μεταμόρφωση: από περιφερειακή σύγκρουση σε άμεση επίθεση στις ενεργειακές αρτηρίες. Τα αντίποινα έθεσαν εκτός λειτουργίας εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Ιράκ. Οι επιθέσεις με πυραύλους συνεχίστηκαν. Οι υποδομές παρέμειναν ευάλωτες.
Διυλιστήρια, λιμάνια, τερματικοί σταθμοί LNG και θαλάσσιες οδοί υπάρχουν και στην Ευρώπη — με λιγότερα συστήματα αναχαίτησης, πιο εύθραυστα δίκτυα και περισσότερες αυταπάτες.
Το Ιράν δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση. Είναι το πρότυπο. Η απόσταση είναι ψευδαίσθηση. Η δομή παραμένει.
Η Άγκυρα δεν το έχει ανακοινώσει ακόμη. Η Ευρώπη έχτισε την πολιτική πάνω σε ένα εσφαλμένο αξίωμα: ότι η Τουρκία μπορεί να παραμείνει ταυτόχρονα σύμμαχος, υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, εταίρος της τελωνειακής ένωσης, διαχειριστής μεταναστευτικών ροών και στρατιωτικός αντίπαλος της Ελλάδας και της Κύπρου — και παρ’ όλα αυτά να αντιμετωπίζεται ως περιουσιακό στοιχείο, όχι ως ενδεχόμενο. Αυτό δεν ονομάζεται ρεαλισμός, ονομάζεται συνήθεια.
Οι πύραυλοι δεν αναχαιτίζονται με θεωρίες αλλά με αντιπυραυλική άμυνα
Η Τουρκία είναι πιο επικίνδυνη για την Ευρώπη απ’ ό,τι το Ιράν για τον Κόλπο. Ο Κόλπος θωράκισε τις κρίσιμες υποδομές του. Η Ευρώπη όχι. Η Τουρκία βρίσκεται εκτός του ευρωπαϊκού μοντέλου απειλής. Σε αυτό ακριβώς το σημείο καραδοκεί ο αιφνιδιασμός.
Η Ευρώπη στερείται ολοκληρωμένης αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας. Ο σχεδιασμός βασίζεται σε ρωσικά συστήματα: Iskander, Kinzhal, Oreshnik. Οι προμήθειες, η ανάπτυξη των δυνάμεων και το δόγμα ακολουθούν.
Η Ρωσία είναι φανερή και απροκάλυπτη. Αντιθέτως, ο τουρκικός κίνδυνος βρίσκεται εντός των τειχών. Η Τουρκία διατηρεί το casus belli του 1995 για τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Η Αθήνα βρίσκεται εντός βεληνεκούς.
Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν διευρύνθηκε, η Τουρκία ανέπτυξε F‑16 και συστήματα αεράμυνας στο βόρειο τμήμα της Κύπρου και έστειλε σήμα κλιμάκωσης.
Η Τουρκία αναπτύσσει συστήματα πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς: τον Cenk των 2.000 km, τον Gezgin — πύραυλο cruise κρούσης εδάφους με εμβέλεια 1.000 km — τον Kara Atmaca και τις παραλλαγές Tayfun γύρω στα 1.000 km, με κινητές χερσαίες πλατφόρμες και ναυτική ενσωμάτωση που επεκτείνει την ακτίνα δράσης βαθιά στην Ευρώπη. Προσθέστε drones, ναυτικό και τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ. Προσθέστε Eurofighter Typhoon και πυραύλους Meteor.
Αυτό δεν είναι ρητορική. Είναι στρατιωτική ισχύ που αυξάνεται σημαντικά.
Το βεληνεκές των τουρκικών πυραύλων υπερβαίνει τα συμβατικά όρια. Η πυρηνική της υποδομή επεκτείνεται κατά μήκος της μεσογειακής ακτής και είναι έτοιμη να λειτουργήσει. Σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις για εμπλουτισμό ουρανίου, δημιουργείται μια στρατηγική διάσταση την οποία η Ευρώπη δεν ενσωματώνει στο μοντέλο απειλής της.
Η Άγκυρα προσαρμόζεται στον πόλεμο του Ιράν. Βασίστηκε σε συστήματα Patriot του ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκές αεράμυνες για να προστατεύσει τον νότιο εναέριο χώρο της από ιρανικούς πυραύλους. Η ανάπτυξη του Steel Dome επιταχύνεται. Η πυραυλική ικανότητα της αυξάνεται.
Η Τουρκία κινείται σε μια κατεύθυνση που η Ευρώπη αναγνωρίζει, αλλά αρνείται να εσωτερικεύσει. Η Τουρκία θωρακίζει τις βάσεις της, διασπείρει τους εκτοξευτές της, επεκτείνει την ακτίνα δράσης και τα σμήνη drones της, ενώ η Ευρώπη αφήνει τα δίκτυά της εκτεθειμένα, τα λιμάνια της ευάλωτα και την αεράμυνά της αποσπασματική.
Η μία πλευρά προετοιμάζεται για την πυραυλική εποχή. Η άλλη συντάσσει ανακοινωθέντα.
Ένα κράτος που αυξάνει την στρατιωτική του ισχύ και το βεληνεκές του, είναι επιθετικό κράτος.
Οι Βρυξέλλες κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση. Η Τουρκία παρουσιάζεται ως ζωτικός εταίρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Τα αμυντικά πλαίσια ανοίγουν τη συμμετοχή. Ο διάλογος εντείνεται, ενώ το ο εμπόριο υπερβαίνει τα 200 δισ. ευρώ. Η ενσωμάτωση προχωρά. Η Τουρκία δεν λειτουργεί εντός του ΝΑΤΟ. Λειτουργεί μέσω αυτού. Το τυφλό σημείο είναι σκόπιμο.
Η τουρκική ευθυγράμμιση με τις θέσεις εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ βρίσκεται μόλις στο 4%, σύμφωνα με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία.
Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας δεν εφαρμόζονται. Μια διαρκής απειλή πολέμου εναντίον κράτους‑μέλους της ΕΕ παραμένει.
Η Ευρώπη χρηματοδοτεί, εξοπλίζει και ενσωματώνει ένα κράτος που διατηρεί ανοιχτή καταναγκαστική πίεση εναντίον ενός εκ των δικών της. Το να κρατάς την Τουρκία μέσα στο σύστημα χωρίς να προσαρμόζεις την ευρωπαϊκή εικόνα απειλής δεν καθιστά την Άγκυρα ασφαλέστερη. Τυφλώνει την Ευρώπη.
Ένας εσωτερικός δρών με πλήγμα μεγάλου βεληνεκούς, ναυτική ακτίνα δράσης και σμήνη drones δεν είναι δύσκολος εταίρος. Είναι δομική ευπάθεια.
Η Τουρκία λειτουργεί με αυτό το μοντέλο: μετά το 2022, το εμπόριο εκτινάχθηκε πάνω από τα 68 δισ. δολάρια πριν σταθεροποιηθεί στα 46, καθώς το ρωσικό αργό και τα διυλισμένα προϊόντα κινήθηκαν μέσω τουρκικών διαύλων, οι κυρώσεις αποκάλυψαν δίκτυα διευκόλυνσης και τα συστήματα πληρωμών διαταράχθηκαν.
Η εσωτερική πίεση αυξάνει τον εξωτερικό κίνδυνο. Ηγεσίες υπό οικονομική πίεση, πολιτική φθορά και εσωτερική αναταραχή εξωτερικεύουν.
Οι νομικές δεσμεύσεις δεν δημιουργούν άμυνα. Συνθήκες, δηλώσεις και οράματα δεν σταματούν πολεμικές κεφαλές.
Επικαλούνται μετά το πλήγμα, όχι πριν. Δεν ξαναχτίζουν λιμάνια ούτε αποκαθιστούν αποτροπή. Τα έγραφα δεν αναχαιτίζουν.
Τα σενάρια δεν αρχίζουν με εισβολή. Αρχίζουν κάτω από το κατώφλι, στις υποδομές, στη θάλασσα και στον εναέριο χώρο. Ενεργειακοί κόμβοι. Απαγόρευση θαλάσσιων οδών και καίρια πλήγματα.
Περιστατικά που παγώνουν τη ναυσιπλοΐα, την ασφάλιση και τις οδούς ενίσχυσης.
Το καθένα μεμονωμένα είναι διαχειρίσιμο. Συνδυαστικά όμως γίνονται μη διαχειρίσιμα.
Δυστυχώς το Άρθρο 5 δεν λύνει το πρόβλημα, το κρύβει κάτω από το χαλί. Απαιτεί συναίνεση, επιτρέπει διακριτικότητα και παράγει καθυστέρηση. Ενεργοποιείται μετά το πλήγμα — αν ενεργοποιηθεί. Εντός της συμμαχίας, κατακερματίζεται. Υπό προϋποθέσεις μπορεί να μην ενεργοποιηθεί.
Η συλλογική άμυνα είναι ισχυρότερη απέναντι σε δηλωμένους εχθρούς.
Είναι ασθενέστερη απέναντι σε αντιφάσεις μέσα στο ίδιο το σύστημα.
Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι τα μόνα ευρωπαϊκά κράτη πρώτης γραμμής που ήδη προετοιμάζονται για σενάριο πλήγματος τουρκικής προέλευσης, ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη συμπεριφέρεται σαν ένας τέτοιος πόλεμος να είναι αδιανόητος.
Οποιαδήποτε υποδομή υποστεί ζημιές σε Αθήνα και Λευκωσία δεν θα επηρεάσει μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο. Αντιθέτως, θα κόψει ενεργειακές ροές, εμπορικές οδούς, επιλογές βάσεων και διαδρομές ενίσχυσης για ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι το πεδίο δοκιμών. Το Βερολίνο, το Παρίσι και η Ρώμη είναι το σύνολο στόχων.
Η Αθήνα ενέκρινε περίπου 4 δισ. ευρώ για αεράμυνα και αντι‑drone άμυνα, με 3 δισ. να κατευθύνονται στον «Αχιλλέα» και σε ισραηλινά συστήματα ως πυρήνα.
Η Κύπρος έχει αναπτύξει το Barak MX.
Οι κοινές ασκήσεις, η αντι‑drone συνεργασία και η κυβερνοενσωμάτωση επεκτείνονται. Η ανατολική Μεσόγειος προετοιμάζεται για μια απειλή που η περισσότερη Ευρώπη αποκλείει.
Ισραηλινο‑ευρωπαϊκή συνεργασία
Μια εκστρατεία πλήγματος τουρκικής προέλευσης δεν σταματά σε ελληνικές αεροπορικές βάσεις ή κυπριακά λιμάνια. Κλείνει τις ροές LNG, εκτοξεύει τα ασφάλιστρα σε απαγορευτικά επίπεδα, παγώνει τη ναυσιπλοΐα και προκαλεί διαδοχικές διακοπές ρεύματος, παύσεις λειτουργίας και διαταραχές εφοδιασμού. Άρα δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα.
Η κοινωνική σταθερότητα της Ευρώπης. Η υποεπένδυση στη νότια αεράμυνα και αντιπυραυλική άμυνα ισοδυναμεί με αποδοχή: οικονομική παράλυση μέσα σε ημέρες.
Η Τουρκία δεν είναι πλέον το ερώτημα. Το αυξανόμενο βεληνεκές είναι. Η ευρωπαϊκή στάση είναι μη βιώσιμη. Η μετατόπιση έχει αρχίσει. Η αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα πρέπει να επαναξιολογηθεί. Προγράμματα χωρίς αυστηρές προϋποθέσεις δεν είναι πλέον εταιρική σχέση. Είναι μεταφορά ικανοτήτων σε έναν μελλοντικό αντίπαλο.
Η απάντηση είναι δομική και ήδη σε εξέλιξη: μια νότια και νοτιοανατολική αρχιτεκτονική αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας, χτισμένη γύρω από σενάρια τουρκικής προέλευσης, με αποθέματα, καταφύγια, πλεονασμό, ταχεία αποκατάσταση, προστασία λιμένων και ολοκληρωμένη διοίκηση να αντικαθιστούν ό,τι δεν θα επιβιώσει.
Ο πόλεμος με την Τουρκία πρέπει να θεωρείται δεδομένος, να προβλέπεται και να σχεδιάζεται. Η αποτυχία στον σχεδιασμό τον καθιστά πιο πιθανό και πιο καταστροφικό.
Ο Κόλπος ήδη πληρώνει. Η Ευρώπη ακολουθεί, αν διστάσει. Ο χρόνος υπάρχει. Η δράση όχι.
Η πιο επικίνδυνη απειλή δεν είναι αυτή που φοβούνται περισσότερο, αλλά αυτή που εξακολουθούν να αποκαλούν εταίρο — ήδη μέσα στο σύστημα.
*Ο Shay Gal συνεργάζεται με κυβερνήσεις και διεθνείς θεσμούς σε στρατηγική, κίνδυνο και πολιτική ασφάλειας σε περιβάλλοντα υψηλού ρίσκου.
