by Γράφει: Ο Δημήτρης Απόκης*
Τι γίνεται με την ακρίβεια;
Η ομιλία και η συνέντευξη Τύπου, του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), δεν ήταν παρουσίαση της αναγκαίας για τη χώρα εθνικής στρατηγικής και άσκηση οικονομικής πολιτικής. Ήταν μια επικοινωνιακή φιέστα κενών ουσίας παροχών, με την επιβίωση ενός στρυμωγμένου στη γωνία πρωθυπουργού και της κυβέρνησης του.
Ο κύριος Μητσοτάκης παρουσίασε «μέρισμα ανάπτυξης» 2,2 δισ. ευρώ για το 2027 και υποσχέσεις που φτάνουν ως το 2029, την ίδια ώρα που κατηγορούσε την αντιπολίτευση για «κρεσέντο παροχολογίας». Η αντίφαση είναι τόσο χονδροειδής, που δεν χρειάζεται σχολιασμό. Την αποκάλυψε μόνος του.
Τα μέτρα έχουν δύο κοινά χαρακτηριστικά:
- Στοχεύουν σε εκλογικά ακροατήρια και πληρώνονται αργότερα.
- Ο κατώτατος στα 1.000 ευρώ «μέσα σε 15 μήνες» ή τον Ιανουάριο του 2028.
- Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο του 2027.
- Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια το 2027 και στην Αττική το 2029.
- Μείωση προκαταβολής φόρου σταδιακά από το 2028.
- Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους ως τις 20.000 ευρώ από το 2027.
- Ακόμη και η ενίσχυση των 400 ευρώ στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών -από 300 ευρώ- είναι ετήσια επιταγή απέναντι σε επτά χρόνια σωρευμένης ακρίβειας.
Δεν πρόκειται για σοβαρή εισοδηματική πολιτική. Πρόκειται για δόσεις μέχρι την κάλπη. Στη συνέντευξη Τύπου επανέλαβε ότι «δεν βγαίνουν οι αριθμοί» για 13η σύνταξη, 13ο μισθό και μείωση ΦΠΑ. Ο προϋπολογισμός «δεν αντέχει». Αντέχει, όμως, ένα πακέτο στοχευμένων επιδομάτων, φορολογικών εκπτώσεων και στεγαστικών προγραμμάτων με ορίζοντα τις εκλογές της άνοιξης του 2027.
Η δημοσιονομική σταθερότητα γίνεται ιερή όταν ζητείται ουσιαστική ανακούφιση στο καλάθι της νοικοκυράς και ελαστική όταν πρέπει να μοιραστούν ψίχουλα σε ομάδες που μετράνε στις δημοσκοπήσεις. Αυτή δεν είναι σύνεση. Είναι επιλεκτική αριθμητική.
- Η ακρίβεια παραμένει το κεντρικό πρόβλημα της χώρας. Ο κύριος Μητσοτάκης απάντησε με την παλιά συνταγή: ονομαστικοί μισθοί πάνω, φόροι λίγο κάτω, και το διαθέσιμο εισόδημα θα «νικήσει» τις τιμές. Αγνοεί ό,τι ζει κάθε οικογένεια στο ράφι, στο ενοίκιο και στο τιμολόγιο του ρεύματος.
Η αύξηση του κατώτατου δεν προλαβαίνει το κόστος στέγης. Τα 400 ευρώ τον Νοέμβριο δεν καλύπτουν δώδεκα μήνες ανατιμήσεων. Η υπόσχεση για μείωση του κόστους ενέργειας κατά 30% σε τρία χρόνια είναι στόχος χωρίς δεσμευτικό μηχανισμό. Το «πώς» δεν μας το λέει, αναβάλλεται για αργότερα, όπως και τα περισσότερα μέτρα της ΔΕΘ.
Όποιος αρνείται οριζόντια παρέμβαση στον ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, ενώ μοίρασε επιδόματα με εκλογικό χρονοδιάγραμμα, δεν πολεμά την ακρίβεια. Τη διαχειρίζεται επικοινωνιακά.
- Το ίδιο ισχύει για τους αγρότες. Μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις καθυστερήσεις πληρωμών και τη μεταφορά του συστήματος στην ΑΑΔΕ, η κυβέρνηση εμφανίζεται ως σωτήρας με μηδενικό φόρο ως τις 20.000 ευρώ για κατ’ επάγγελμα αγρότες και επιστροφή ΕΦΚ στην αντλία από τον Νοέμβριο.
- Είναι αποζημίωση πολιτικού κόστους, όχι αγροτική πολιτική. Η επαρχία φτωχοποιείται επί χρόνια. Ένα φορολογικό πλαφόν δεν αναπληρώνει κόστος παραγωγής, ενέργεια, εισαγωγές και την αίσθηση ότι το κράτος λειτουργεί για ημέτερους.
Το «Σπίτι μου 3» των 2 δισ. και οι επιδοτήσεις ανακαίνισης κλειστών διαμερισμάτων επαναλαμβάνουν το ίδιο λάθος: τονώνουν τη ζήτηση σε αγορά χωρίς επαρκή προσφορά. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι «χρειαζόμαστε περισσότερα σπίτια». Το παραδέχθηκε αφού η στεγαστική ασφυξία έχει ήδη διώξει νέους από τις πόλεις και εκπαιδευτικούς από την περιφέρεια. Η ομολογία ήρθε αργά. Τα προγράμματα, ξανά, ως προεκλογικό αντίδοτο.
Υπάρχει και το πολιτικό θράσος. Από το ίδιο βήμα που μοίραζε παροχές με ημερομηνία λήξης την κάλπη, ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για «καθαρές λύσεις», αυτοδυναμία ή ακυβερνησία, και επιτέθηκε σε όποιον αμφισβητεί τον πυρήνα της πολιτικής του.
- Αντί να απολογηθεί για την ακρίβεια, τις απευθείας αναθέσεις, την επαρχία που αδειάζει και τη μεσαία τάξη που στραγγίζεται, ο πρωθυπουργός έριξε τα πυρά στον Αντώνη Σαμαρά.
- Του καταλόγισε «τεχνογνωσία στο πώς να κάνει κακό στην παράταξη» και τον προέτρεψε να σκεφτεί την «υστεροφημία» του. Δεν υπάρχει περιθώριο συνεννόησης, είπε, γιατί ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβητεί τον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής.
Η απάντηση ήρθε και ήταν η μόνη που ταίριαζε στην περίσταση. Το ποιος διαθέτει τεχνογνωσία για να βλάψει την παράταξη δεν το αποφασίζει η οικογένεια Μητσοτάκη, αλλά ο λαός της παράταξης. Όπως τότε, όταν 800.000 Έλληνες εξέλεξαν αρχηγό με πραγματική τεχνογνωσία για τη διάσωση της χώρας από την πτώχευση. Αυτόν τον λαό περιφρονεί σήμερα ο κ. Μητσοτάκης. Ας ανησυχεί για τη δική του υστεροφημία.
Ο Αντώνης Σαμαράς τού απάντησε όπως έπρεπε, σημειώνοντας ότι ο σημερινός πρωθυπουργός θα μείνει ως πρωθυπουργός της ακρίβειας, της αλαζονείας, των φόρων, του κυνηγητού της μεσαίας τάξης, της εξαθλίωσης των αγροτών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Δεν είναι αυτή η παράταξη. Αυτό είναι το κόμμα Μητσοτάκη.»
- Η τοποθέτηση του πρώην Πρωθυπουργού, δεν είναι συνθηματολογία. Περιγράφει την ουσία της ΔΕΘ. Η Νέα Δημοκρατία που το 2012-2014 σήκωσε τη χώρα από την πτώχευση δεν κυβερνούσε με επιταγές Νοεμβρίου και υποσχέσεις του 2028.
- Κυβερνούσε με επώδυνη, αλλά συνεκτική λογική: σταθερότητα πρώτα, διανομή μετά, όταν το επιτρέπουν οι αντοχές και όταν το όφελος είναι πραγματικό. Εδώ η σταθερότητα έγινε άλλοθι για να μην αγγιχτεί ο ΦΠΑ και ταυτόχρονα βιτρίνα για να μοιραστούν στοχευμένα επιδόματα.
Η εξωτερική πολιτική του κατευνασμού, τα Τέμπη, οι υποκλοπές και ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν «ισοφαρίζονται» με 400 ευρώ και έναν «κουμπαρά νέας γενιάς», κλεμμένο από τον Τράμπ, από το κ. Μητσοτάκη που κατηγορούσε από το βήμα της Βουλής, πολιτικούς του αντιπάλους για Τραμπισμό, ο οποίος καταδικάστηκε στις ΗΠΑ, γιατί τότε κυβερνούσε ο Μπάϊντεν, και σήμερα που ξανακυβερνά ο Τράμπ το ξέχασε και τους κλέβει τις πολιτικές.
Η χώρα δεν χρειάζεται άλλη ΔΕΘ-κατάλογο. Χρειάζεται εθνική στρατηγική και πολιτική που να μειώνει πραγματικά το κόστος ζωής, να προστατεύει την παραγωγή, να χτίζει σπίτια αντί να επιδοτεί ενοίκια, και να μην μετατρέπει τον προϋπολογισμό σε προεκλογικό ταμείο.
- Όσο ο κ. Μητσοτάκης πουλάει ως σύνεση ό,τι είναι αναβολή και ως ανάπτυξη ό,τι είναι επιταγή, η παροχολογία δεν είναι κατηγορία προς τους άλλους. Είναι αυτοπροσωπογραφία.
Η Νέα Δημοκρατία δεν ιδρύθηκε για να μετατρέπεται σε προσωπικό μηχανισμό επιταγών και διλημμάτων. Ούτε για να βαφτίζει «σταθερότητα» την αυτοδυναμία ενός ανθρώπου και «ακυβερνησία» κάθε άλλη εκδοχή.
Η χώρα χρειάζεται πολιτική που αντιμετωπίζει την ακρίβεια τώρα, όχι ημερολόγιο παροχών μετά την κάλπη. Χρειάζεται παράταξη με ταυτότητα, όχι οικογενειακή ιδιοκτησία. Και χρειάζεται πρωθυπουργό που δεν μετρά την υστεροφημία των άλλων, όταν η δική του γράφεται ήδη στο ράφι του σούπερ μάρκετ και στον λογαριασμό του ρεύματος.
Η ΔΕΘ τελείωσε. Οι δόσεις μένουν. Η παράταξη και πάνω από όλα η πατρίδα, όμως, δεν ανήκει σε κανέναν που την μετατρέπει σε κόμμα του εαυτού του, όπως ο κ. Μητσοτάκης.
*Διεθνολόγος, με ειδίκευση στην Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική, Γεωπολιτική και Διεθνή Οικονομία. Απόφοιτος των πανεπιστημίων The American University, School of International Service, και The Johns Hopkins University, The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies της Ουάσιγκτον. Είναι μέλος του The International Institute for Strategic Studies, του Λονδίνου. Ως Δημοσιογράφος, υπήρξε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, στο Στέητ Ντιπάρτμεντ και στο Αμερικανικό Πεντάγωνο.
