Γράφει: Ο Απόστολος Βρατσιώτης
8 Ιουνίου 1995
Το τουρκικό κοινοβούλιο εξουσιοδότησε με ψήφισμα την τουρκική ϞΥΒΕΡΝΗΣΗ, εν λευκώ και στο διηνεκές, να κηρύξει πόλεμο («casus belli») στην Ελλάδα (εξουσιοδότηση για χρήση και στρατιωτικών μέσων κατά της Ελλάδος), σε περίπτωση που η Ελλάς επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της πέραν των 6 ν.μ.
Τί σημαίνουν : «ad hoc» και «casus belli»
«ad hoc»
Είναι Λατινική φράση, διεθνής προσδιορισμός και υποδηλώνει τον Σκοπό (Τελικό Αίτιο).
Χρησιμοποιείται αμετάφραστος σε επιστημονικά κείμενα, στην πολιτική, τη διπλωματία ή το δημοσιογραφικό λόγο, για να περιγράψει ένα συλλογισμό ή μία πράξη που γίνεται για Ειδικό Σκοπό.
Οι Ελληνικές αποδόσεις του είναι : “επί τούτω” (καθαρεύουσα), “γι’ αυτό το σκοπό”, “για τη συγκεκριμένη περίπτωση” (δημοτική).
«casus belli»
(casus = περίπτωση + bellum = πόλεμος)
Διπλωματικός διεθνής όρος που σημαίνει την «Αφορμή Πολέμου» ή την «Αιτία Πολέμου».
Όρος προερχόμενος εκ της Λατινικής Γραμματείας, από το Ρωμαϊκό Δίκαιο, όπου και αναφέρεται επί παντός γεγονότος-συμβάντος, το οποίο θεωρείται ικανό να προκαλέσει Πολεμική εμπλοκή μεταξύ δύο κρατών ή συνασπισμού κρατών έναντι τρίτου ή άλλου συνασπισμού κρατών.
Αναφέρεται επίσης, σε περιπτώσεις προσβολής Ηγεμόνων ή άλλων Αρχηγών κρατών, διπλωματικών αντιπροσώπων ή σε αιφνίδια κατάληψη ξένου εδάφους ή προσβολής άλλων ϞΥΡΙΑΡΧΙΚΩΝ δικαιωμάτων, κ.λπ.
Λόγῳ δέ της σοβαρότητας του όρου αυτού απαραίτητη κρίνεται η σχετική διακοίνωση («νόταμ») που θα πρέπει όμως να έχει προηγηθεί και να έχει γνωστοποιηθεί επίσημα η Απαίτηση του προσβάλλοντος.
Στην Ελληνική Γραμματεία υφίστανται δύο διαφορετικοί όροι : «Αιτία Πολέμου» και «Αφορμή Πολέμου».
Τουρκικό casus belli
Επικρατέστερη άποψη.
Συνεπώς, ο Λατινικός όρος αποδίδεται ορθότερα στην Ελληνική, ως “Αφορμή Πολέμου” (επί Συμβάντος), ΟΧΙ ως “Αιτία Πολέμου”, η οποία μπορεί να υφίσταται, αλλά … να αδρανεί.
Συμβαίνει αυτός ο όρος να χρησιμοποιείται μέν, χωρίς όμως Νομική υπόσταση (κατά το προσβαλλόμενο κράτος) και αναζητείται τότε … εξεύρεση λύσης, είτε με συνομιλίες, είτε με διαιτησία από Διεθνείς οργανισμούς.
Η προσφυγή σε Διεθνή διαιτησία γίνεται με την προϋπόθεση ότι, και τα δύο μέρη συναποδέχονται προηγουμένως την Νομιμότητα και Αρμοδιότητα του Διεθνή Οργανισμού επί του προκειμένου, με φανερό … τον κίνδυνο να δοθεί λύση επί διεθνών δρώμενων, ΟΧΙ επί της μεμονωμένης περίπτωσης που θα μπορούσε έτσι ν’ αποτελέσει (κακό) προηγούμενο (προδικασμένο) για άλλες παρόμοιες διακρατικές διαφορές.
Η άρση του διπλωματικού όρου «casus belli» γίνεται, εκτός των παραπάνω, είτε καταβάλλοντας αποζημίωση παθόντων και επαναφορά σε πρότερη κατάσταση, είτε με παραίτηση επί της Αιτίας, είτε τελικά με … απόρριψη του όρου από το προσβαλλόμενο μέρος (κράτος), με δεδομένο τον κίνδυνο της … άμεσης έναρξης των εχθροπραξιών.
Υπάρχει όμως και περίπτωση υπαναχώρησης από τον ίδιο τον προσβάλλοντα (κράτος) για διαφόρους άλλους λόγους.
