by Γράφει: Ο Ταξίαρχος ΠΑ (εα) Χαράλαμπος Παπασπύρος*
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σαφής και ανησυχητική τάση:
Μειωμένη συμμετοχή και προτίμηση των υποψηφίων μέσω των Πανελληνίων εξετάσεων στις στρατιωτικές σχολές, ιδιαίτερα στις σχολές του Στρατού Ξηράς (ΣΣΕ – Σχολή Ευελπίδων, ΑΣΣΥ κ.λπ.).
Η περσινή χρονιά (2025) αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα: εκατοντάδες κενές θέσεις, πρωτοφανείς πτώσεις βάσεων εισαγωγής (σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και πάνω από 1.000-2.000 μόρια), και ποσοστά κάλυψης θέσεων που έφτασαν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Για παράδειγμα, στη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών (Όπλα) έμειναν κενές 162 θέσεις από τις 200 (ποσοστό κενών ~81%), ενώ συνολικά στις στρατιωτικές σχολές καταγράφηκαν εκατοντάδες ακάλυπτες θέσεις και βάσεις που έπεσαν δραματικά, ακόμη και κάτω από 11.000 μόρια σε ορισμένες κατευθύνσεις.
Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία: αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη αποστασιοποίηση των νέων από την στρατιωτική καριέρα, λόγω οικονομικών συνθηκών, αβεβαιότητας, αντίληψης για σκληρές συνθήκες εργασίας και έλλειψης ελκυστικότητας σε σχέση με άλλες επιλογές στην αγορά εργασίας.
Ο «Χάρτης Μετάβασης» του Ν. Δένδια και οι αντιδράσεις
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ψηφίστηκε στις 9 Ιαν. 2026, με 160 ψήφους, το νομοσχέδιο του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια με τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Το νομοσχέδιο φέρνει ριζικές αλλαγές στη σταδιοδρομία, το βαθμολόγιο, το μισθολόγιο, την ακαδημαϊκή εκπαίδευση και τη στρατολογία, με στόχο, όπως τονίζει η κυβέρνηση, τον εκσυγχρονισμό, την ισορροπία αξιωματικών/υπαξιωματικών και την προσαρμογή στις σύγχρονες απαιτήσεις. Ωστόσο, οι ρυθμίσεις που αφορούν κυρίως τους μόνιμους υπαξιωματικούς (ιδίως αποφοίτους των ΑΣΣΥ – Ανώτερων Στρατιωτικών Σχολών Υπαξιωματικών) προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις και μαζικές κινητοποιήσεις. Οι βασικές ενστάσεις συνοψίζονται σε:
- Περιορισμό της βαθμολογικής εξέλιξης (καταληκτικός βαθμός χαμηλότερος για πολλούς)
- Ανατροπή νόμιμων προσδοκιών που υπήρχαν εδώ και δεκαετίες
- Δυσμενείς αλλαγές σε μισθούς, προαγωγές και συνταξιοδοτικές προοπτικές
- Δημιουργία ενός πιο «κλειστού» Σώματος Υπαξιωματικών , με περιορισμένη δυνατότητα μετάβασης σε αξιωματικούς
Οι διαμαρτυρίες κορυφώθηκαν με συγκεντρώσεις έξω από τη Βουλή, ενώ η αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ) κατέθεσε ενστάσεις αντισυνταγματικότητας.
Το ερώτημα:
Θα αυξηθεί η προσέλευση ή είναι συνειδητή επιλογή η αποδυνάμωση;
Άραγε οι εμπνευστές του νομοσχεδίου πιστεύουν ότι με αυτές τις αλλαγές θα αυξηθεί η ελκυστικότητα των στρατιωτικών σχολών και θα αναστραφεί η φυγή των νέων; Ή μήπως γνωρίζουν καλά την κατάσταση και εξυπηρετούν, συνειδητά ή μη, έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που οδηγεί σε περιορισμό του ρόλου και της σημασίας των ΑΣΕΙ (Ανώτατων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων) και ιδιαίτερα των ΑΣΣΥ που λόγω μη συμμετοχής θα κλείσουν;
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι αλλαγές είναι «αναγκαίες» για την εξάλειψη αδικιών, την αύξηση της αποτελεσματικότητας και την καλύτερη αναλογία στελεχών. Ο ίδιος ο κ. Δένδιας δήλωσε επανειλημμένα ότι δεν υπάρχουν μειώσεις, αλλά «μετάβαση σε νέα εποχή» και ότι οι υπαξιωματικοί «εκτιμώνται και ενισχύονται». Ωστόσο, η πραγματικότητα των κενών θέσεων και η δυσαρέσκεια των νέων δείχνουν ότι το μήνυμα που λαμβάνουν οι υποψήφιοι είναι μάλλον αποθαρρυντικό: αν ακόμη και οι υπηρετούντες υπαξιωματικοί νιώθουν ότι η καριέρα τους ανατρέπεται βίαια, γιατί ένας 18χρονος να επιλέξει αυτόν τον δρόμο;
Η μείωση της ελκυστικότητας των στρατιωτικών σχολών δεν είναι απλώς στατιστικό φαινόμενο, είναι σύμπτωμα βαθύτερων προβλημάτων. Το νομοσχέδιο Δένδια, αντί να λειτουργήσει ως «μαγνήτης» για τους νέους, κινδυνεύει να εντείνει την τάση απομάκρυνσης, εφόσον οι αλλαγές γίνονται αντιληπτές ως υποβάθμιση και όχι ως αναβάθμιση του επαγγέλματος.
Εάν ο στόχος είναι πράγματι η αύξηση της προσέλευσης, χρειάζονται πιο ελκυστικά κίνητρα: καλύτερες αποδοχές, σύγχρονες συνθήκες, σαφείς προοπτικές εξέλιξης και κυρίως σεβασμό στις προσδοκίες όσων ήδη υπηρετούν. Διαφορετικά, η «μετάβαση στη νέα εποχή» μπορεί να καταλήξει σε μια εποχή με λιγότερους, πιο απογοητευμένους και με λιγότερα κίνητρα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Και αυτό δεν είναι προς το συμφέρον ούτε της χώρας ούτε της εθνικής άμυνας.
